Język:

Profil czasopisma


Dynamice przemian kulturowych współczesnego świata towarzyszy zjawisko wielokulturowości, symptom współczesnej Europy. Wywołuje ono poważne rozterki wśród jej mieszkańców co do ich tożsamości i korzeni kulturowych, płynących stąd korzyści i rzeczywistych bądź wyimaginowanych zagrożeń.  Widoczne jest to szczególnie na styku różnych przestrzeni kulturowych, ich pogranicza, rozumianego dosłownie i symbolicznie. Niezwykła dyfuzja kulturowa, dokonująca się na naszych oczach, wywołuje ożywione zainteresowanie i refleksję przedstawicieli wielu dyscyplin naukowych, jak antropologów kulturowych, etnologów, historyków, kulturoznawców, filozofów,  językoznawców, literaturoznawców i innych. Pokazuje to zarazem, że opis i diagnozowanie współczesnej kultury nie są możliwe bez badań interdyscyplinarnych, analizujących zjawiska tak doby współczesnej, jak i minionych wieków.

 

Studia Europaea Gnesnensia to czasopismo naukowe powstałe z inicjatywy pracowników Instytutu Kultury Europejskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, z siedzibą w Gnieźnie. Instytut ten ex definitione zawiera w sobie postulat interdyscyplinarności, prowadzone w nim badania naukowe dotyczą szeroko rozumianej kultury europejskiej, bez ograniczeń chronologicznych i problemowych. Sprowadzają się one jednak do wspólnego mianownika, którym jest przekonanie, że w swej niezwykłej różnorodności kultura europejska, mimo jej wielokulturowych wątków, stanowi pojęcie w pełni definiowalne. Taki kierunek badań właśnie w Gnieźnie, pierwszej stolicy Polski, znajduje swą symboliczną motywację: wszak tutaj w Roku Tysięcznym spotkali się, u grobu św. Wojciecha, patrona Zjednoczonej Europy, Otton III, cesarz niemiecki,  i Bolesław Chrobry, władca polski. Kierowała nimi idea wspólnej Europy, zakorzenionej w kulturze antycznej i dorobku chrześcijaństwa, ale z poszanowaniem osiągnięć „świata barbarzyńskiego”.         

Pragniemy, aby na łamach Gnieźnieńskich Studiów Europejskich dokonywała się refleksja nad historycznym dziedzictwem i kondycją duchową dzisiejszej Europy, nad miejscem w niej tych komponentów, które w przeszłości były albo negowane (jak kultura żydowska), albo mało doceniana (jak kultura arabska), albo pojawiły się w ostatnim stuleciu (jak kultura krajów afrykańskich i azjatyckich) i traktowane są często jako obce. Dotyczy to także, co oczywiste, różnych mniejszości etnicznych, których kultura i prawo do jej samookreślania „duszone” były przez silniejszych sąsiadów.  Interesują nas rozwój i przemiany współczesnej kultury europejskiej, jej stan, charakter i odcienie na wszystkich płaszczyznach.

 

Oznacza to, że przyjmujemy bardzo szeroką formułę czasopisma. Pozostaje ono otwarte dla badaczy nie tylko z Gniezna i Wielkopolski, ale z całej Polski, Europy i świata. Pragniemy, aby na jego forum toczona była rzetelna debata naukowa o stanie kultury europejskiej i jej oddziaływaniu na kulturę światową, tj. nad jej miejscem w procesach globalizacyjnych, i nad miejscem każdego narodu, każdej grupy etnicznej w tworzeniu ogólnej wartości, którą określamy terminem „kultura europejska”. Mamy nadzieję, że tematy poruszane w artykułach publikowanych w Studia Europaea Gnesnensia staną się dla wielu Czytelników inspiracją do naukowej polemiki i dalszych poszukiwań badawczych.

 

Dyrektor  Instytutu Kultury Europejskiej

Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

prof. zw. dr hab. Leszek Mrozewicz